Bazen uzak gibi görünen gelişmeler, aslında kapımızın hemen önündedir. Haritada birkaç santim öteye bakıp “bizi ilgilendirmez” demek kolaydır. Ama coğrafya öyle işlemez. Coğrafya sabittir, kader gibidir. Ve komşuda çıkan her yangın, er ya da geç sizin pencerenize dumanını gönderir.
Bugün çevremizde olan bitenleri sadece haber başlıkları olarak okumak büyük bir hata olur. Çünkü bu gelişmelerin her biri; enerji hatlarını, ticaret yollarını, göç hareketlerini, güvenlik dengelerini ve en önemlisi Türkiye’nin iç istikrarını doğrudan etkiliyor.
Ortadoğu’da yükselen her gerilim, sadece iki ülkenin meselesi değildir. Bir enerji tesisine yapılan saldırı, sadece o ülkenin elektriğini kesmez; küresel fiyatları artırır, Türkiye’deki sanayicinin maliyetini yükseltir, pazardaki fiyatlara yansır. Bir limanın kapanması, sadece gemileri durdurmaz; ihracatçının planını bozar, işçinin sofrasına kadar uzanır.
Daha da önemlisi, güvenlik meselesi sadece sınır çizgilerinden ibaret değildir. Bugün yaşanan her çatışma, yarının göç dalgasını hazırlar. Kontrolsüz göç, sadece bir insani kriz değil; aynı zamanda sosyal dengeleri zorlayan, şehirlerin yapısını değiştiren ve devlet kapasitesini test eden bir süreçtir.
Türkiye’nin en büyük gücü, bu coğrafyada bin yıllık birikimiyle denge kurabilme kabiliyetidir. Ne duygusal reflekslerle savrulmak, ne de olup biteni görmezden gelmek… Asıl mesele, soğukkanlı bir devlet aklıyla hareket edebilmektir.
Bugün yapılması gereken çok net:
Türkiye, çevresindeki krizleri bir tarafın diliyle değil, kendi aklıyla okumalıdır. Herkesin yükselttiği sesi tekrar etmek kolaydır; zor olan, doğru yerde susmak ve doğru zamanda konuşmaktır.
Unutmamak gerekir ki; büyük devletler, krizlerin peşinden sürüklenen değil, krizleri doğru okuyan ve yöneten devletlerdir.
Komşudaki yangına bakıp sadece seyirci kalmak da hatadır, o yangına kapılıp savrulmak da… Türkiye’nin yolu üçüncüsüdür: Soğukkanlı, dengeli ve milli çıkar odaklı bir duruş.
Çünkü mesele sadece bugünü atlatmak değil; yarını güvenle kurmaktır.
Ve bu coğrafyada bir gerçek hiç değişmez:
Komşudaki yangın, sadece komşuyu yakmaz.
